Motocykliści i obrońcy owadów łączą siły przeciwko nowemu centrum danych Google pod Londynem

Do siedziby Google w londyńskim Kings Cross podszedł w środę Jamie Robins z organizacji ochrony przyrody Buglife. W ręku trzymał list z petycją podpisaną przez blisko 55 tysięcy osób, wzywającą firmę do porzucenia planów budowy rozległego centrum danych w Thurrock, około 25 kilometrów na wschód od Londynu. Za tym pozornie rutynowym gestem stoi sojusz, którego trudno było się spodziewać: obrońcy owadów, aktywiści klimatyczni i członkowie klubu motocyklowego Thurrock Hammers, który chce wrócić do ścigania się na dawnym torze Arena Essex.

Sprawa pokazuje, jak bardzo zmienił się krajobraz wokół infrastruktury sztucznej inteligencji. Wielka Brytania, podobnie jak Stany Zjednoczone, przygotowuje się na budowę centrów danych o przemysłowej skali, które mają zaspokoić rosnący głód mocy obliczeniowej do trenowania i obsługi modeli AI. Rząd chce przyciągnąć część setek miliardów dolarów płynących do branży i ograniczyć zależność od zagranicznych dostawców komputerów. Ale im więcej inwestycji, tym głośniejszy sprzeciw mieszkańców, którzy widzą w nich hałas, zużycie wody, emisje i betonowanie okolicy.

Działka w Thurrock leży przy węźle drogowym na obrzeżach Londynu. Obok znajduje się stacja paliw, a na samym terenie, resztki nieczynnego stadionu wyścigów motocyklowych, łąki poprzecinane starymi ścieżkami i jezioro. Google przejęło grunt przez spółkę zależną w 2023 roku, a rok później złożyło wniosek o zgodę na budowę kampusu. Gdy miejscowi się o tym dowiedzieli, skoordynowali działania z ogólnokrajowymi organizacjami przyrodniczymi. Spośród około tysiąca uwag zgłoszonych do urzędu planistycznego tylko jedna popierała projekt, choć rada gminy Thurrock zaznacza, że wiele z nich napłynęło spoza lokalnej społeczności.

Argumenty protestujących są różne i to właśnie ich różnorodność daje kampanii rozgłos. Ekolodzy obawiają się o zagrożoną roślinę, rzadkiego trzmiela i inne bezkręgowce, których siedliska miałyby zniknąć. Organizacja Foxglove przekonuje, że inwestycja może generować nawet 570 tysięcy ton emisji rocznie, czego nie da się pogodzić z brytyjskim budżetem węglowym. Motocykliści mówią o utracie obiektu sportowego. „Wyróżniamy się, bo protestujemy z innych powodów. Myślę, że właśnie dlatego jesteśmy przydatni dla całej kampanii”, mówi Mark Sexton z Thurrock Hammers.

Google odpiera zarzuty, twierdząc, że opierają się one na nieporozumieniach. Firma deklaruje, że zachowa siedliska i przesadzi zagrożone rośliny w inne miejsce, osiągając w ten sposób wzrost bioróżnorodności netto, a emisje zrównoważy finansowaniem nowych źródeł energii odnawialnej, dążąc do neutralności węglowej do 2030 roku. Przekonuje też, że rozbiórka stadionu nie oznacza likwidacji ważnego obiektu społecznego, bo tor od lat nie jest używany. „Chcemy być dobrym sąsiadem. Dostrzegamy wartość ekologiczną takich terenów. Naszym celem jest maksymalne ograniczenie wpływu”, mówi Adam Elman, dyrektor ds. zrównoważonego rozwoju Google na Europę, Bliski Wschód i Afrykę.

Protest w Londynie był jednym z wielu, jakie w ostatnich dniach przetoczyły się przez Europę. W Amsterdamie aktywiści wtargnęli na teren budowy centrum danych Microsoftu, weszli na dźwig i wywiesili transparent z hasłem „fuck AI”. „Lokalne grupy sprzeciwu pojawiają się co tydzień. Ludzie są źli, że centra danych stają im pod oknami i lekceważą ich zdanie”, mówi Robins. Ruch zaczyna odnosić pierwsze sukcesy: w USA część stanów wprowadziła moratoria i wstrzymanie pozwoleń, a w Wielkiej Brytanii organizacja Foxglove wygrała sprawę sądową, która zmusiła rząd do wycofania zgody na centrum danych na zachód od Londynu.

Rada Thurrock zapowiada, że zdecyduje o wstępnym wniosku Google na początku przyszłego roku. Potem firma będzie musiała przedstawić szczegółowy plan zagospodarowania terenu, który przejdzie kolejną, długą weryfikację. Przeciwnicy inwestycji nie zamierzają odpuszczać. „Takie kampanie planistyczne mogą ciągnąć się latami. To wojna na wyczerpanie”, podsumowuje Robins.