Nowy Jork uruchamia nadzór nad AI. RAISE Act wchodzi w życie, a OpenAI i Anthropic muszą się zarejestrować

Nowy Jork przechodzi od zapowiedzi do egzekwowania. Władze stanu uruchomiły we wtorek portal rejestracyjny, do którego duzi deweloperzy modeli frontier, w praktyce firmy o rocznych przychodach przekraczających 500 mln dolarów, jak OpenAI i Anthropic, muszą się zgłosić do 1 stycznia 2027 roku. To moment, w którym RAISE Act, stanowa ustawa o bezpieczeństwie i przejrzystości sztucznej inteligencji, przestanie być teorią i zacznie obowiązywać w pełnym zakresie.

Nowe przepisy nakładają na największe laboratoria AI trzy konkretne obowiązki. Po pierwsze, publikacja ram bezpieczeństwa na własnej stronie internetowej, dokumentu, który wcześniej krążył głównie w wewnętrznych politykach firm. Po drugie, zgłaszanie krytycznych incydentów bezpieczeństwa w ciągu 72 godzin, co w praktyce oznacza koniec z długotrwałym milczeniem w sprawach awarii czy zachowań modeli zagrażających użytkownikom. Po trzecie, publiczne raporty o przejrzystości modeli. Nadzór sprawować ma nowo powołany urząd o nazwie DIGIT, Office of Digital Innovation, Governance, Integrity, and Trust.

Kary mają być odczuwalne. Za pojedyncze naruszenie grozi do miliona dolarów, a przy powtórnych przewinieniach stawka rośnie do trzech milionów. Stan zastrzega sobie również możliwość działań egzekucyjnych wobec firm, które w ogóle nie zarejestrują się w portalu, choć przedstawiciele administracji nie chcieli zdradzić, jak miałyby one wyglądać w praktyce.

Gubernator Kathy Hochul nie kryła przy tym retorycznego zacięcia. Podczas briefingu stwierdziła, że technologiczni potentaci przekonują, iż ich wizja AI jest nieunikniona, a „szkody uboczne” są akceptowalną ceną wyścigu. „Budujemy narodowy model mądrej, rozsądnej regulacji AI, model, który stawia społeczności ponad korporacjami, a ludzi ponad potężną technologią”, mówiła. Tego samego dnia ogłosiła powstanie New York Center for AI Responsibility and Research przy Binghamton University, jednostki, która ma niezależnie oceniać bezpieczeństwo i działanie zaawansowanych systemów oraz wspierać DIGIT w analizie firmowych ram bezpieczeństwa. Centrum zapowiedziano już w styczniu, z 55 mln dolarów darowizn i kapitału.

RAISE Act nie jest w Nowym Jorku odosobnionym przypadkiem. Stan egzekwuje już przepisy zobowiązujące operatorów chatbotów towarzyskich do informowania użytkowników, że rozmawiają z botem, oraz do wykrywania sygnałów myśli samobójczych i samookaleczania. W październiku Hochul podpisała odrębną ustawę o bezpieczeństwie chatbotów dla nieletnich, ograniczającą m.in. zwodnicze naśladowanie człowieka, emocjonalnie manipulacyjne i schlebianie odpowiedzi oraz zachęcanie do samobójstwa czy zaburzeń odżywiania. Wejdzie ona w życie 1 czerwca 2027 roku. Podobne regulacje przyjęły też Kalifornia (SB 53, obowiązująca od stycznia, z 15-dniowym terminem raportowania incydentów i ochroną sygnalistów) oraz Illinois (SB 315, od początku 2027 roku, dodatkowo z niezależnymi audytami zgodności).

Dla branży to sygnał, że czasy dobrowolnych deklaracji i wewnętrznych kodeksów etycznych dobiegają końca. Frontier AI staje się obszarem, w którym przejrzystość przestaje być gestem marketingowym, a staje się wymogiem prawnym z terminami, formularzami i karami w tle. Pytanie brzmi już nie o to, czy laboratoria będą raportować, ale jak szybko nauczą się działać w rytmie narzuconym przez regulatorów, i czy 72 godziny wystarczą, by rzetelnie opisać incydent, którego natury same do końca nie rozumieją.

Podsumowanie: Nowy Jork jako jeden z pierwszych stanów uruchamia pełny mechanizm nadzoru nad frontier AI, z rejestracją do 1 stycznia 2027 roku, obowiązkiem publikacji ram bezpieczeństwa, 72-godzinnym raportowaniem incydentów i karami sięgającymi 3 mln dolarów. Dołącza tym samym do Kalifornii i Illinois, tworząc coraz gęstszy krajobraz regulacyjny, w którym dobrowolne zobowiązania firm przestają wystarczać.