Szesnastolatek z Łotwy buduje rakiety sterowane AI. Cel: obniżyć koszt zabicia
· 3 min czytania · Źródło: WIRED AI
Ma szesnaście lat, więc nie może głosować, pić alkoholu ani prowadzić samochodu bez opieki. Może jednak przekonać inwestorów do wyłożenia pół miliona dolarów na startup produkujący rakiety naprowadzane sztuczną inteligencją. Henrijs Dandzbergs, urodzony na Łotwie, we wrześniu trafił do jesiennej edycji akceleratora Y Combinator, instytucji, której absolwentami są Airbnb, Stripe, DoorDash i Reddit. Prawdopodobnie jest najmłodszym samotnym założycielem w historii programu.
Jego firma Polemos Industries pracuje nad nową klasą precyzyjnych rakiet kierowanych: tanich i łatwych w produkcji, odpalanych z przenośnych wyrzutni i odpornych na zakłócanie sygnału. W materiałach dla inwestorów startup formułuje cel wprost, obniżenie „kosztu zabicia” (cost per kill). „Myślę, że rakiety są najfajniejszą rzeczą na świecie”, mówi Dandzbergs w rozmowie z WIRED. „Wielu ludzi, którzy wcześnie odnieśli sukces w inżynierii, miało pasję do wysadzania rzeczy w powietrze”.
Droga do tego punktu była nietypowa. Dzieciństwo spędził, przemieszczając się między Łotwą, Indonezją, Australią i Hiszpanią, jego ojciec, współwłaściciel firmy ubezpieczeniowej i zapalony surfer, jeździł za najlepszymi falami. Edukację w dużej mierze odbywał online; jego pokój zamienił się w laboratorium pełne schematów, robotyki, minikomputerów Raspberry Pi i elementów z drukarki 3D. Po wybuchu pandemii rodzina wróciła na Łotwę, gdzie trafił do Astra Nova, eksperymentalnej szkoły powiązanej z Elonem Muskiem, stawiającej na myślenie lateralne zamiast wkuwania. Zajęcia prowadzone przez pracownika NASA rozbudziły w nim fascynację inżynierią lotniczą: powstała bioniczna proteza ręki, system kontroli termicznej do modelu rakiety, czujniki do autonomicznego drona.
Przełomem okazał się jednak kontekst geopolityczny. Po inwazji Rosji na Ukrainę Dandzbergs zaczął widzieć nad Łotwą wojskowe samoloty, a przy rosyjskiej granicy przechwytywano zbłąkane pociski. „Patriotyczna intencja ochrony mojego kraju, krajów europejskich oraz ukraińskich i amerykańskich żołnierzy, a także zrozumienie przyszłości autonomicznej wojny, to mnie napędza”, deklaruje. W kwietniu poleciał do Londynu na hackathon organizowany przez Unicorn Mafia, zamkniętą grupę deweloperów. Wraz z Aleksandrem Tihenką i Kaiem Yangiem w niespełna 48 godzin zbudował system AI projektujący płytki drukowane na podstawie poleceń w języku naturalnym. Zespół wygrał 10 tysięcy dolarów, bilet do San Francisco i pomoc prawną przy wizie O-1.
Po sukcesie przyszło zaproszenie do YC, ale też rozstanie. Wspólnicy nie byli zgodni co do kierunku rozwoju firmy, Dandzbergs chciał skupić się na sektorze obronnym. Ostatecznie odszedł z zespołu i latem aplikował do akceleratora samodzielnie, z tezą, że istnieje luka rynkowa na rakiety naprowadzane AI: celniejsze od dronów, zdolne przenosić większe głowice, a przy tym tańsze i prostsze w produkcji niż ciężkie systemy rakietowe. YC początkowo próbował go odwieść, obiecywał zbyt wiele naraz, a rezygnacja ze szkoły budziła wątpliwości natury „rodzicielskiej”. Ostatecznie akcelerator uznał, że ryzyko warto podjąć. „Czy istnieje niezerowa szansa, że to się uda? Szczerze mówiąc, to jest ten próg, zwłaszcza przy naprawdę wielkim pomyśle”, mówi partner YC Harj Taggar.
Konkurencja jest jednak ogromna. Od Andurila po Leidos i CoAspire, wiele firm pracuje nad tańszymi, masowo produkowalnymi pociskami. Im bardziej zaawansowany system naprowadzania, tym trudniej utrzymać niską cenę. „Można zbudować tani pocisk, który nie leci daleko. Można zbudować tani pocisk, który niewiele przenosi. Można zbudować tani pocisk o niskiej niezawodności. Zawsze są kompromisy”, tłumaczy Tom Karako z Center for Strategic and International Studies. Według Dandzbergsa Polemos ma już oprogramowanie naprowadzające i pracuje nad elementami konstrukcji sprzętowej; do grudnia, gdy kończy się program YC, chce pokazać prototyp rakiety. Publiczny debiut firmy 5 listopada, wideo z czterema pociskami niszczącymi kolumnę pojazdów wojskowych, trafił na szczyt trendów na X, a sam założyciel odpowiedział na zaczepkę o Palmerze Luckeyu z Andurila: „Idę po niego”.
Pozostają pytania etyczne: kto powinien mieć dostęp do takich rakiet, co w przypadku omyłkowego trafienia w sojuszników i czy da się pogodzić się z tym, że własna technologia odbiera komuś życie. Dandzbergs przekonuje, że już to przepracował, broni go wiara w czystość intencji i przeświadczenie, że autonomiczna broń jest nieunikniona, więc lepiej, by budował ją ktoś taki jak on. „Wybieram, by nie uchylać się od nowoczesnego konfliktu jako problemu globalnego. Po prostu nie mam szacunku dla ludzi, którzy to robią”, mówi. Fergus McKenzie-Wilson, który sam w wieku dwudziestu kilku lat założył startup dronowy i odszedł po zwrocie firmy ku przenoszeniu ładunków, studzi ten entuzjazm: „Myślę, że nie byłem wystarczająco dojrzały emocjonalnie. On w pewnym momencie to zrozumie. Albo będzie miał z tym problem, albo nie”.
Podsumowanie: Polemos Industries to jedno z najbardziej ryzykownych i najbardziej dyskutowanych przedsięwzięć w nowej fali startupów obronnych. Założyciel ma szesnaście lat, cel, tanie i precyzyjne rakiety z naprowadzaniem AI, a za sobą zaledwie kilka miesięcy pracy. Nawet jeśli technologia okaże się wykonalna, pozostaje pytanie, czy dojrzałość emocjonalna nadąży za inżynierską ambicją.
Źródło: WIRED AI
Opracowanie: Brodatech na podstawie WIRED AI. Korekta językowa: Bielik 11B v3.